Erzurum 2030 için ortak çalışma: veriden uygulanabilir projeye

2030 hedefini bugünkü iş akışına bağlamak

Erzurum için uzun vadeli hedef konuşurken ben masaya günlük bir soruyla başlamayı seviyorum: Bir işletmenin işi nerede bekliyor? Yatırım araştırırken bilgiye ulaşmakta mı, personel bulmakta mı, sevkiyat planında mı, başvurunun sonucunu takip etmekte mi? Büyük hedefin değeri, bu sorulardan birine vereceği cevaptan da anlaşılır.

Burada resmî bir Erzurum 2030 planı açıklamıyorum. İşletmelerin dijital süreçlerinden hareketle ortak çalışmanın nasıl daha uygulanabilir hâle gelebileceğine ilişkin önerilerimi paylaşıyorum. Şehrin bütün sorunlarını tek bir yazılıma veya tek bir yönetim modeline bağlamak istemem. Kurumların yetkileri, bütçeleri ve iş takvimleri farklı; ortak çalışma bu farklılıkları tanıyarak kurulabilir.

Yeni platformdan önce mevcut çalışmayı görmek

KUDAKA'nın 2025 çalışma programı, o yıl için Erzurum'un turizm tanıtımı ve kurumlar arası koordinasyon faaliyetleri ile bölgesel turizm stratejisinin güncellenmesini öngörüyordu. Belgeyi 2026'da aynı faaliyetlerin hâlâ yürüdüğünün veya bütün hedeflerin tamamlandığının kanıtı olarak kullanmıyorum. Geçmişte neyin planlandığını görmek, bugünkü durumunu ilgili kurumdan ve gerçekleşme raporundan sormak için bir başlangıç sağlıyor.

Dolayısıyla ilk önerim yeni bir kurul ya da uygulama kurmak değil, yürüyen işlerin envanterini çıkarmak. Hangi proje hangi aşamada, sorumlusu kim, hangi bilgi kamuya açık ve hangi ihtiyaç henüz karşılanmamış? Aynı konu farklı toplantılarda yeniden başlatıldığında harcanan zamanı azaltmanın yolu, önce eldeki çalışmayı görünür kılmaktan geçebilir.

Bugünkü bir ihtiyacı mevcut programlarla eşleştirirken daha yeni duyuruya da bakarım. KUDAKA'nın 2026 Teknik Destek Programı ilanı, eğitim ve danışmanlık gibi kapasite geliştirme faaliyetlerini içeriyor; yararlanıcıya doğrudan mali destek verilmediğini ayrıca belirtiyor. Bu nedenle eğitim ihtiyacı ile ekipman alımını aynı destek kaleminde varsaymam. Başvuru sahibinin ve faaliyetin uygunluğunu, geçerli rehberi ve başvuru dönemini KUDAKA'dan kontrol etmek gerekir. Bir programın ilan edilmiş olması, önerdiğim pilotun kabul edildiği anlamına gelmez.

Aynı kelimeyi aynı anlamda kullanmak

Ortak tabloda turist, işletme, istihdam veya başvuru gibi başlıklar kolayca yan yana yazılabiliyor. Fakat konaklama tesisi gelişiyle tekil ziyaretçi aynı sayı değil. Şirket kuruluşu ile faal şirket stoku da farklı. Hedef konuşurken ölçünün tanımı değişirse ilerleme olduğundan fazla ya da az görünebilir.

Bu yüzden her gösterge için kısa bir açıklama isterim: kapsamı, veri kaynağı, dönemi, güncelleyen kişi ve bilinen eksikleri. Kişisel ya da ticari sır niteliğindeki kayıtlar ortak ekrana taşınmadan da toplu durum izlenebilir. Şehrin bütün verisini tek yerde biriktirmekten önce, paylaşılması gerçekten gereken bilginin ne olduğunu belirlemek daha sağlıklı bir başlangıçtır.

Örneğin bir rehberi açan kişi sayısı ile rehber sayesinde işlemini tamamlayan işletme sayısını ayrı tutarım. Aynı işletmenin tekrar başvurularını nasıl sayacağımızı da denemeden önce yazarım. Erzurum'un e-dönüşüm verilerini okuma rehberinde ele aldığım kapsam ayrımı burada da geçerli: eksik bir kaydı sıfır sonuç gibi göstermek veya Türkiye toplamını Erzurum'a mal etmek, kurulacak hedefi daha başlangıçta yanıltır.

İşletmelerin kullanabileceği bir pilot proje seçmek

Bütün sektörleri aynı anda değiştirmeye çalışmak yerine, katılmak isteyen işletmelerle dar kapsamlı bir hizmet seçilebilir. Örneğin yeni işletmelerin başvuru belgelerini hangi kurumdan öğreneceğini gösteren güncel bir rehber hazırlanabilir. Başka bir pilotta, yerel tedarikçinin sevkiyat kapasitesi ve belge hazırlığı ortak bir çalışma konusu olabilir.

Bunlar birbirinin yerine geçmez. Rehber projesinde kaynakların güncelliği ve yanlış yönlendirme sayısı önemliyken, tedarik projesinde teslim koşullarının anlaşılması ve sipariş uyuşmazlıkları öne çıkar. Pilot seçerken kullanılacak teknolojiden önce sorunu, gönüllü katılımcıyı ve işin sahibini belirlemek gerekir. Katılım sadece toplantıya gelmekle sınırlı kalmamalı; denemeden sonra geri bildirim verme sorumluluğu da konuşulmalı.

Pilot başlamadan önce devam etme ve durdurma koşulunu da konuşurum. Bir işletme rehberinde her işlem için resmî kaynak bağlantısı, son kontrol tarihi ve güncelleme sorumlusu bulunmasını kabul koşulu yapabiliriz. Yanlış yönlendirme bildirimi geldiğinde kaydı kimin inceleyeceği belli değilse kapsamı büyütmek yerine önce bu açığı kapatırım. Deneme sonunda işletme hâlâ aynı bilgiyi telefonla arıyorsa, yeni ekranlar eklemeden rehberin nerede yetersiz kaldığını kullanıcıyla birlikte izlerim. Bu bir sonuç vaadi değil; neyi değiştirip neyi bırakacağımıza karar verme biçimidir. Üretim veya ticaret işletmesindeki denemeyi tarif ederken darboğazı örnek siparişle sınama sorularını kullanabilirsiniz; böylece ortak proje önerisi, ekibin her gün yaptığı bir iş üzerinde denenebilir.

Karar alma ve güncelleme sorumluluğu

Bir proje toplantısının çıktısı, herkesin aynı fikirde olduğunu yazan bir tutanakla sınırlı kalmamalı. Alınan kararın sahibi, beklenen çıktı ve tekrar bakılacağı tarih görünür olmalı. Yetkili kurumun onayı gerekiyorsa bu adım da ayrı yazılmalı; teknik ekibin yapabileceği iş ile idari karar birbirine karıştırılmamalı.

Ben işletmelerde de benzer bir ayrımın işe yaradığını görüyorum. Belgeyi hazırlayan kişiyle imzalayan kişinin aynı olmaması süreci zorlaştırmak zorunda değil; görevleri belirsiz bırakmak zorlaştırır. Ortak projelerde de değişiklik kaydı, erişim yetkileri ve kurum temsilcisi değiştiğinde devir düzeni bulunmalı. Bir kişinin hafızasına bağlı çalışma, personel değişikliğinde devamlılığını kaybedebilir.

Finansman biçimi projeden sonra seçilmeli

Hibe, hizmet satın alma, ortak işletme ve yatırım ortaklığı farklı yükümlülükler doğurur. Projenin sürdürülebilir gideri bilinmeden yalnızca kuruluş bütçesini bulmak yeterli olmaz. İçerik güncelleme, destek, bakım ve eğitim için kimin ödeme yapacağı baştan konuşulmalıdır. Başlangıçta ücretsiz olan bir sistemin sürdürülmesi yine emek ister.

Yatırım ortaklığı düşünülüyorsa kitle fonlaması ile girişim sermayesi araçları aynı seçenekmiş gibi anlatılmamalı. SPK'nın listeye aldığı kitle fonlama platformları için resmî kayıt bulunuyor. Uygun yapı ve yatırımcı koşulları uzmanlarla değerlendirilir; dijital başvuru ekranı yatırım riskini ortadan kaldırmaz. Bu yazıda belirli bir yatırım ya da finansal ürün önermiyorum; finansman kararının proje tasarımından ayrı bir inceleme gerektirdiğini vurguluyorum.

İlerlemeyi başarı hikâyesine dönüştürmeden paylaşmak

Bir pilotun raporunda tamamlanan iş kadar bekleyen işin de görünmesini isterim. Kullanıma açılan sayfa, gönderilen başvuru veya düzenlenen eğitim, işletmenin sonucunu kendiliğinden kanıtlamaz. Katılımcıların neyi kullanabildiğini ve hangi noktada yardıma ihtiyaç duyduğunu ayrıca öğrenmek gerekir.

Olumsuz geri bildirim de değerlidir. Gereksiz bulunan bir form alanını kaldırmak veya işlem sırasını değiştirmek, yeni özellik eklemekten daha yararlı olabilir. Şehir ölçeğinde ortak aklı, herkesin her karara katılması olarak değil, kararın gerekçesini ve sahadaki karşılığını izleyebilmek olarak düşünüyorum. Kamuya açık kısa bir ilerleme notu, büyük ama güncellenmeyen bir tanıtım dosyasından daha anlaşılır olabilir.

İşletme sahibi olarak bugün katkı verilebilir

Erzurum'daki bir işletme ortak çalışma için bütün şehir planının tamamlanmasını beklemek zorunda değil. Kendi süreçlerinde tekrarlanan bir sorunu, kişisel bilgileri çıkartarak ve somut aşamalarıyla ilgili meslek kuruluşuna iletebilir. Sorunun adı, hangi işlemi etkilediği ve mevcut geçici çözümün ne olduğu, hazırlanacak projeye gerçek bir başlangıç sağlar.

E-dönüşüm hizmetlerini de bu çerçevede ele alıyorum. Başvuru, imza, gönderim ve arşiv adımları anlaşılır hâle geldikçe işletme başka paydaşlarla daha rahat çalışabilir. 2030 üzerine konuşurken benim katkı vermek istediğim alan, bu küçük ama devamlılığı olan iyileştirmelerin ortak bir çalışma düzenine dönüşmesidir.

Kendi işletmenizde bekleyen adım e-imza, KEP veya mali mühür başvurusu ya da kurulumuysa, kullandığınız sistemi ve takıldığınız aşamayı başvuru ve destek formundan paylaşabilirsiniz. Buradaki desteğimiz bu ürünlerin başvuru ve kullanım süreci içindir; bir kamu desteğine kabul veya yatırım finansmanı sözü vermez. Şehir ölçeğinde önerdiğim çalışmaya da aynı açıklıkla yaklaşırım: işi, yetkiyi ve sonraki adımı görünür kılarak başlamak.