İspir ve Hınıs fasulyesinde perakende paket mi, restoranlara toptan satış mı?

Fasulyeyi küçük paketlere koymak mı, mutfağın tedarikçisi olmak mı?

Elinizdeki fasulyeyi tüketiciye küçük paketlerle mi satmalısınız, yoksa restoranlara daha büyük miktarlarda mı teklif etmelisiniz? Kilogram fiyatlarını yan yana koymak bu kararı vermeye yetmez. Birinde çok sayıda paketin, adresin ve müşteri sorusunun takibi var; diğerinde ürünün mutfakta kabulü, teslim düzeni ve ödeme koşulu öne çıkıyor. Ben önce işletmenin hangisini düzenli biçimde yapabildiğine bakarım.

İspir veya Hınıs adının tanınması, hazırladığınız her paketin satılacağı anlamına gelmez. Restorana numune bırakmak da düzenli sipariş aldığınız anlamına gelmez. Alıcının ne istediğini, hangi miktarı gerçekten kabul ettiğini ve ödemenin ne zaman geleceğini öğrenmeden bütün ürünü tek satış biçimine hazırlamak istemem.

Bu yazıda aynı fasulyenin farklı ambalajlarda hangi işleri beraberinde getirdiğini karşılaştırıyorum. Amaç iki ilçeyi birbirinin yerine koymak değil; ürünün kimliğini koruyarak tüketiciye satış ile mutfağa tedarik arasında uygulanabilir bir tercih yapmak.

İspir Kuru Fasulyesi ile Hınıs Fasulyesi aynı ürün kartına yazılmamalı

TÜRKPATENT kayıtlarında İspir Kuru Fasulyesi 141, Hınıs Fasulyesi 206 numaralı ayrı menşe adı tescilleridir. İspir kaydının coğrafi sınırı İspir ilçesi; Hınıs kaydının sınırı Hınıs ilçesi ve köyleridir. Satış kaydında ürünün nereden alındığı ve hangi tescilin koşullarını karşıladığı ayrılmalı. Yalnız Erzurum’da paketlenmiş olması, bu adlardan birini kullanmak için yeterli değildir.

Tescilli adın kullanımı ürünün ilgili sicil şartlarına uygunluğuna bağlıdır. Menşe adı amblemi ve kullanım koşullarını da ayrıca kontrol edin. İspir’den alınan bir ürünün kaydıyla Hınıs’tan alınanın kaydını tek bir “Erzurum fasulyesi” stok satırında birleştirip sonra istenen adla etiketlemek doğru bir başlangıç olmaz.

Üretici veya tedarikçi, alım referansı, ürün adı ve parti bilgisi sizin kaydınızda birbirine ulaşabilsin. Tarımsal ürünlerde izlenebilirlik yazısında anlattığım kayıt ilişkisi burada satış teklifinin de dayanağı olur. Tescil, sizin depodaki her partinizin kontrol edildiğini veya alıcının o ürünü mutlaka tercih edeceğini tek başına göstermez.

Paketleme kadar müşteri bulma ve tahsilat işini de karşılaştırın

Aşağıdaki tablo fiyat listesi veya Erzurum’daki işletmelerin ölçülmüş sonucu değil, kendi koşullarınızı yazabileceğiniz karar çerçevesi. Özellikle toptan alıcının peşin, perakende satışın da her zaman anında tahsil edildiğini varsaymayın. Ödeme yöntemi ve varsa aracının aktarım takvimi gerçek teklife göre değişir.

Bir satış modelini seçerken son sütundaki soruya cevap veremiyorsanız önce küçük bir denemeyle o boşluğu doldurun. Müşteri bulmayı, ürünü hazırlamayı ve parayı almayı aynı “satış yapıldı” kutusuna sıkıştırmayın.

Toptan satmak, ürünü bilgisi eksik bir çuvalla göndermek değildir

Bir restoranın büyük ambalaj istemesi, gıda bilgisini gereksiz hâle getirmez. Tarım ve Orman Bakanlığının etiketleme kılavuzu, toplu tüketime sunulan ürünlerde ambalaj ile ticari belgelerde yer alacak bilgileri ayrı ele alıyor. İnternetten satışta da tüketicinin satın almadan önce erişmesi gereken gıda bilgileri var. Küçük paketin etiketini büyütmek veya bir çuvala yalnız ürün adını yazmakla hazırlığın bittiğini kabul etmeyin.

17 Ekim 2026’da kontrol ettiğim kılavuz 10 Mart 2026 tarihli Revizyon 002. Etiketlemede yeni getirilen hükümler için genel uyum tarihi 31 Aralık 2026. Yeni etiket veya toplu satış ambalajı hazırlarken satış biçiminizin kapsamını ve geçiş hükümlerini birlikte kontrol edin; baskı kararını eski bir etiket örneğine dayanarak vermeyin.

Ürünü kendiniz paketleyecekseniz faaliyetinizin kayıt veya onay kapsamını da İl/İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğüyle netleştirin. Restorana satış yapmanız tek başına bu değerlendirmeyi ortadan kaldırmaz. Ambalajın uygunluğu, muhafaza koşulları ve tarih bilgisi ürününüze göre belirlenmeli; başka bir satıcının etiketindeki raf ömrünü kendi ürününüze kopyalamayın.

Aynı 100 kilogram, aynı sayıda iş demek değil

Yalnız iş yükünü görünür kılmak için varsayımsal bir örnek kuralım: Satışa uygun 100 kilogram ürününüz olsun. İlk senaryoda birer kilogramlık 100 paket hazırlıyor ve her müşteriye bir paket gönderiyorsunuz. İkinci senaryoda 10’ar kilogramlık 10 ambalajı, her biri 20 kilogram alan beş restorana teslim ediyorsunuz. Bunlar önerilen paket ölçüleri, gerçek müşteri sayısı veya satış tahmini değil.

İlk senaryoda 100 perakende ambalajı ve 100 teslim adresi; ikincide 10 büyük ambalaj ve beş teslim noktası var. Buradan “toptan kesin daha ucuz” sonucu çıkmaz. Restoran ayrı günlerde küçük teslimler isterse araç ve hazırlık işi değişir. Perakende müşterisi aynı siparişte birkaç paket alırsa adres başına düşen iş değişir. Alıcının gerçek sipariş biçimini öğrenmek bu yüzden fiyat almaktan önce gelir.

Kendi denemenizde paket adedi, hazırlık için harcanan süre, teslim noktası, taşıma bedeli, kabul edilen miktar ve tahsil edilen tutarı ayrı kaydedin. Maliyeti hesaplarken siparişten gerçekte ne kaldığına ilişkin örnekteki kalemleri kullanabilirsiniz. Buradaki seçim ise o hesabın öncesinde: Hangi miktarı, kaç ayrı iş yaparak satacaksınız?

İspir’den veya Hınıs’tan çıkış ile Erzurum merkezde bir depodan teslim aynı taşıma teklifi değildir. Ürünün bulunduğu yer, hazırlık noktası ve alıcının kabul adresi ayrı yazılsın. Gönderi profili ve taşıyıcı karşılaştırması rehberi bu farkı teklif dosyasına geçirmenize yardımcı olur.

Restorana ilk görüşmede verilecek kısa teklif kartı

Ben restoran görüşmesine yalnız kilogram fiyatıyla gitmeyi eksik buluyorum. Mutfak ürünü deneyebilir; satın alma sorumlusu ise teslim, belge ve ödeme koşuluna bakar. Bunların aynı kişi olduğunu varsaymayın. Önce menüdeki kullanımını ve mevcut tedarikte neyi değiştirmek istediğini sorun; ardından numunenin değerlendirilip değerlendirilmeyeceğini netleştirin.

Aşağıdaki kartı bir deneme siparişi için doldurun. Mutfak numuneyi kendi hazırlama koşullarında değerlendirsin; numune referansını ve alınan yanıtı kaydedin. Sicilde ürün özelliği anlatılıyor diye her parti için aynı pişme süresini veya her mutfakta aynı sonucu garanti etmeyin. Numunenin beğenilmesi, fiyat ve ödeme şartlarının da kabul edildiği anlamına gelmez.

Restoran açısından kilogram fiyatının yanında, kendi hazırlığında kaç porsiyon çıktığı da önemlidir. Fiilî porsiyon maliyeti hesabı, bu verimi menüdeki satış ve kayıp kayıtlarıyla karşılaştırmak için bir örnek sunuyor.

İkisini birlikte yapacaksanız ayrılan stoğu görünür tutun

Bir kısmını paketleyip bir kısmını restoranlara ayırmak mümkün. Fakat internet mağazasında satışa açık miktar ile restoranın onaylanmış siparişi için ayrılan miktar aynı stoktan düşmeli. Aksi hâlde iki tarafta da teslim sözü verip elde olmayan ürünü hazırlamaya çalışırsınız. Büyük bir yazılımdan önce kullanılabilir, ayrılmış ve kontrol bekleyen miktarı ayıran anlaşılır bir kayıt gerekir.

Her iki modelde de sipariş numarası, ürün/parti referansı, teslim kaydı ve ödeme hareketi birbirine bağlansın. Restorana yapılan teslimle tüketici gönderisinin belge ihtiyacı tarafların durumuna göre değerlendirilir. Kullanılacak e-belge türünü ve düzenleme koşulunu mali müşavirinizle belirleyin. Faturanın oluşturulmasını ödeme alınmış gibi işaretlemeyin.

Sipariş ile belgeyi eşleştirme ve sertifika kurulumu tarafında e-dönüşüm hizmetlerimizi inceleyebilirsiniz. Kullandığınız uygulamayı ve takıldığınız e-belge adımını başvuru formundan paylaşabilirsiniz. Ürünün gıda koşulları ve ticari alıcı bulma işi ise bu teknik desteğin kapsamından ayrı değerlendirilir.

İlk denemenin sonunda hangi modele devam edeceksiniz?

Perakende paket için doğru bilgiyi hazırlayabiliyor, farklı adreslere gönderim ve müşteri iletişimini düzenli yürütebiliyorsanız o modeli sınırlı bir ürün miktarıyla deneyebilirsiniz. Restoranın talep ettiği ürünü ve teslim düzenini karşılayabiliyor, kabul ile ödeme koşulunu netleştirebiliyorsanız toptan deneme anlamlı olur. Yalnız daha yüksek kilogram fiyatı veya daha büyük sipariş sözü, tek başına karar ölçütü olmasın.

Denemenin sonunda istenen miktarla satılanı, teslim edilenle kabul edileni, kesilen belgeyle tahsilatı karşılaştırın. Ürünü yeniden paketlemek zorunda kaldınız mı, alıcıya ulaşmak için ne kadar iş yaptınız, bekleyen ödemeniz var mı? Bu cevapları görmeden bütün hasadı tek modele bağlamayın.

İspir ile Hınıs’ın adı ürünün kimliğini anlatır. İşletmenin hangi satış modelini sürdürebileceğini ise kendi kayıtları gösterir. Ben bir sonraki siparişi büyütmeden önce, ilk siparişin hazırlanışından tahsilatına kadar hesabının kapanıp kapanmadığını görmek isterim.